De tandheelkundige patiënt is een medische patiënt
Hoe een terugkerende uitdaging uit mijn tijd als tandarts de basis werd voor Dentalizer
Voordat ik mijn opleiding geneeskunde en MKA-chirurgie afrondde, heb ik elf jaar als tandarts gewerkt. Een van de grootste uitdagingen in dat werk was steeds dezelfde vraag: hoe interpreteer ik de medische voorgeschiedenis van mijn patiënt? Welke aandoeningen zijn relevant? Welke medicijnen die de patiënt gebruikt, doen ertoe voor mijn behandeling? En hoe houd ik daarbij de nationale en internationale richtlijnen bij?
Zoals bij elke tandarts was mijn werkdag druk. Regelmatig kwam ik aandoeningen in de voorgeschiedenis tegen die ik niet goed kon plaatsen. Steeds vaker zag ik op de medicatielijst middelen waarvan ik de betekenis voor mijn tandheelkundige behandeling niet met zekerheid kende. Ondanks mijn grote affiniteit met de geneeskunde bleef het lastig om alle medische gegevens van een patiënt zó te doorgronden dat ik de tandheelkundige relevantie ervan kon bepalen.
En juist dat wordt van een tandarts verwacht: de medische status van de patiënt voldoende begrijpen om in te schatten wat die betekent voor de mondzorg.
Hoe ik daarmee omging
Als ik twijfelde of ik de medische situatie van een patiënt goed begreep, raadpleegde ik na werktijd mijn bronnen en legde ik de relevantie van de aandoeningen en medicijnen vast in het patiëntendossier. Een van mijn belangrijkste bronnen was een bevriende kaakchirurg. Hem mocht ik ’s avonds lastigvallen om snel, en zonder al te veel naslagwerk, een voorgeschiedenis met me door te nemen.
Maar lang niet altijd was er tijd om bronnen te raadplegen, en mijn bevriende kaakchirurg was niet altijd beschikbaar. Had ik een medisch gecompromitteerde patiënt met een lange lijst aandoeningen en medicijnen, bij wie een element verwijderd moest worden, dan koos ik regelmatig voor verwijzing naar de kaakchirurg — ook al was de behandeling zelf, de extractie, eenvoudig en technisch prima door mij uit te voeren. Ik verwees dus niet vanwege de ingreep, maar omdat ik op dat moment niet de kennis paraat had om de medische status van de patiënt te interpreteren.
Dezelfde uitdaging, nu vanaf de andere kant
Inmiddels ben ik tien jaar kaakchirurg. Ik zie verwijzingen binnenkomen die de tandarts prima zelf in de praktijk had kunnen uitvoeren, en ik herken de reden erachter onmiddellijk. Dezelfde uitdaging die ik destijds als tandarts had, hebben veel tandartsen nog steeds. De tandheelkundige patiënt is immers een medische patiënt. Bepalen wat relevant is in de medische voorgeschiedenis, en de richtlijnen volgen, was toen een uitdaging en is dat nog altijd.
Met de toenemende vergrijzing zien we bovendien steeds meer medisch gecompromitteerde patiënten. Het aantal verwijzingen van tandarts naar kaakchirurg op basis van de medische voorgeschiedenis neemt daardoor toe — met gevolgen, want de kosteneffectiviteit van de zorg komt zo onder druk te staan.
De oplossing: twee sporen
Het goede nieuws is dat we als groep kaakchirurgen aan een oplossing hebben gewerkt. Die bestaat uit twee onderdelen.
1. Het digitale consult
Net zoals ik het ooit als waardevol en efficiënt ervoer dat mijn bevriende kaakchirurg snel antwoord gaf op mijn medische vragen, bieden wij tandartsen nu het digitale consult aan. Via Dentalizer E-consult stuurt de tandarts een vraag of een casus door naar een van onze kaakchirurgen, met een ingeschatte urgentie erbij. De kaakchirurg reageert binnen die urgentietermijn.
Dat kan een korte vraag zijn — “de patiënt gebruikt deze medicijnen, waar moet ik op letten?” — of een hele casus: “de patiënt heeft deze voorgeschiedenis, ik wil deze behandeling uitvoeren”, “ik zie deze slijmvliesafwijking, is een biopt nodig?” of “wat denk je van deze afwijking op de röntgenfoto?”
Met Dentalizer E-consult zorgen we voor minder onnodige verwijzingen. En het mooie is: er ontstaat tegelijk meer kennisoverdracht van de kaakchirurg naar de tandarts. Dat continue, dagelijkse proces is minstens zo effectief als losse cursussen.
2. Het relevantiefilter
Daarnaast hebben we vanuit onze expertise als kaakchirurgen gewerkt aan het zogenoemde relevantiefilter in de tandartssoftware Dentalizer. Wat houdt dat in?
Dentalizer sorteert de medische voorgeschiedenis en medicatie van de patiënt op relevantie. Bij een patiënt met een doorgemaakte endocarditis én een ingegroeide teennagel worden die twee niet als gelijkwaardig gepresenteerd. Een ingebouwd algoritme, opgesteld door kaakchirurgen, rangschikt alle aandoeningen en medicijnen op hun belang voor de mondzorg. De doorgemaakte endocarditis wordt prominent in beeld gebracht; de ingegroeide teennagel verdwijnt uit de relevantielijst. Zo ziet de tandarts in één oogopslag wat hoofdzaak is en wat bijzaak.
Deze relevante gegevens worden vervolgens gekoppeld aan de behandelingen. Komt de patiënt voor een bloedige ingreep (een extractie, een initiële parodontale behandeling, enzovoort), dan waarschuwt Dentalizer dat antibioticaprofylaxe nodig is. De patiënt krijgt zelfs vooraf een herinnering om de antibiotica op tijd in te nemen. Slimme workflows dus, gebaseerd op de medische kennis van de kaakchirurg en de technische mogelijkheden van Dentalizer.
Het relevantiefilter geldt ook voor medicatie. Bij een patiënt die zowel een bisfosfonaat als een neusspray gebruikt, licht het filter het bisfosfonaat eruit in plaats van beide middelen op één hoop te presenteren.
De brug tussen tandheelkunde en geneeskunde
Als tandarts begreep ik dat diepgaande medische kennis cruciaal is voor kwalitatief goede en veilige mondzorg. Maar ik besefte ook dat het niet haalbaar is om als tandarts de medische kennis van een arts te hebben — net zomin als een arts beschikt over de tandheelkundige kennis van een tandarts. Toch zorgen we, artsen en tandartsen, voor dezelfde patiënt.
De kaakchirurg, die beide opleidingen heeft gevolgd, is bij uitstek de zorgverlener die de brug tussen tandheelkunde en geneeskunde kan slaan. Dat besef maakte de kaakchirurg, in samenwerking met de tandarts, tot de pijler onder de ontwikkeling van Dentalizer: een EPD voor de tandarts en de kaakchirurg, maar net zo goed voor mondhygiënisten en alle andere tandheelkundige professionals.
Wij zijn ervan overtuigd dat Dentalizer met deze benadering een nieuwe standaard zet in het softwarelandschap van de mondzorg.